Lekt je waterpijp lucht of water?
Bij waterpijp lekkage denken de meeste mensen aan water, maar een luchtlek is lastiger te vinden, want je ziet het niet. Als je waterpijp lekt, begin dan met de vraag wat er lekt, want lucht en water hebben andere oorzaken.
Een luchtlek merk je aan de trek. Je trekt aan de slang, maar het voelt slap, de rook blijft dun en soms hoor je een zacht sissen. De kolen koelen sneller af, omdat er minder lucht door de kop gaat. Een waterlek zie je gewoon: een natte tafel, een plas onder de vaas, of water dat in de slang of uit het ventiel komt.
Wat valse lucht precies is
Als je aan de slang trekt, moet de lucht via de kop naar binnen, door de rookkolom naar beneden en door het water omhoog. Valse lucht is lucht die die route overslaat en ergens bij een aansluiting naar binnen glipt. Die lucht trekt niet door de kop, dus de kop krijgt minder warmte en er komt minder rook. Daarom voelt een lekkende waterpijp alsof de kolen niet goed branden, terwijl er niets mis is met de kolen.
De lektest: in vier stappen naar de plek
Weet je niet waar je waterpijp lekt? Je hebt geen gereedschap nodig, alleen je handen. Doe de test met een droge, koude waterpijp, met water in de vaas zoals bij een normale sessie.
- Stap 1, de bovenkant: haal de tabakskop eraf, leg je handpalm stevig op de opening bovenaan de rookkolom en trek aan de slang. Is alles dicht, dan voel je meteen een zuiging en komt er niets door. Komt er toch lucht, dan zit het lek lager.
- Stap 2, het ventiel: houd je hand op de kolom en druk met een vinger van je andere hand op het ventiel, de opening voor het uitblazen. Is het lek nu weg, dan sluit de ventielkogel niet goed.
- Stap 3, de slangpoorten: kijk of op elke slangpoort die je niet gebruikt een dopje zit. Luister bij de poort waar je slang in zit: een sissend geluid betekent een slechte aansluiting.
- Stap 4, de vaas: trek opnieuw en luister bij de hals van de vaas. Sist het daar, of beweegt de kolom als je hem aanraakt, dan is het vaasrubber of de klikring de oorzaak.
Zit de onderkant dicht maar trekt de waterpijp met kop toch slap, dan lekt het rubber onder de tabakskop. Test als laatste de slang zelf: haal hem los, houd je duim op het uiteinde dat in de waterpijp gaat en trek aan het mondstuk. Komt er lucht door, dan heeft de slang een scheur.
Het rubber onder de tabakskop
Dit is het rubber dat het vaakst verslijt, omdat het dicht bij de kolen zit en vaak wordt verwisseld. Een versleten kop-rubber herken je aan een kop die wiebelt of te makkelijk draait. Het Amy Deluxe tabakskop-rubber heeft een binnenmaat van 2 centimeter; het universele kopseal-rubber is ongeveer 2,5 centimeter en rekt mee, waardoor het op vrijwel elke standaard waterpijp past.
Schuif het nieuwe rubber over de bovenkant van de kolom en druk de kop er recht op. Zit hij te strak, maak het rubber dan een beetje nat. Dan glijdt het makkelijker en sluit het net zo goed.
Rubber of siliconen
Gewoon rubber wordt na verloop van tijd hard en bros door de warmte en het vocht. Siliconen blijft soepel en sluit daardoor langer goed. Het Khalil Mamoon siliconen kop-rubber is daarom een goede vervanger, ook als je waterpijp van een ander merk is.
De slangpoort en de slangaansluiting
De slang zit met een aansluiting in een slangpoort op de kolom. Daar kan op twee plekken lucht langs: tussen de poort en de aansluiting, en tussen de aansluiting en de slang.
Tussen poort en aansluiting zit een klein rubber. Het Amy Deluxe slangpoort-rubber heeft een binnenmaat van 1 centimeter, het standaardformaat dat op vrijwel elke waterpijp past. Glijdt je siliconen slang steeds los, dan helpt een kunststof slangaansluiting met ribbels. De ribbels grijpen de slang vast, zonder lijm.
Ongebruikte aansluitingen dichtmaken
Een waterpijp met twee of vier slangpoorten lekt als je er maar één gebruikt en de rest open laat. Elke open poort is een gat waardoor valse lucht binnenkomt. Sluit ze af met het dopje dat erbij hoort. Wil je juist een extra slang aansluiten, dan is er de Amy Deluxe adapter van aluminium van 4,3 bij 2 centimeter, of de Amy Deluxe RVS-adapter met een kogelgewricht, zodat de slang alle kanten op kan zonder dat de verbinding loskomt.
Tussen kolom en vaas: het vaasrubber
Dit rubber zit in de hals van de vaas, om de rookkolom heen. Het is het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten, omdat je het niet ziet. Een versleten vaasrubber herken je aan dunnere rook, een sissend geluidje bij de vaas of een kolom die niet meer stevig vastzit.
Het zwarte vaasrubber heeft een buitenmaat van 7,2 centimeter en een binnenmaat van 3,2 centimeter, en past op vrijwel elke standaard waterpijp. Voor een Khalil Mamoon is er de originele rode rubber seal en het siliconen vaasrubber, dat langer soepel blijft.
Klik, rubber of klem
Niet elke waterpijp heeft een vaasrubber. Bij een klassieke waterpijp, zoals een Khalil Mamoon, druk je de kolom met een rubber in de hals van de vaas. Bij modellen met een kliksysteem, zoals veel Amy Deluxe-waterpijpen, zit de afdichting in de klikring. Daar los je een lek op door de ring schoon te maken en te controleren of hij goed vastklikt. Andere modellen gebruiken een klem. Kijk dus eerst hoe jouw vaas vastzit voordat je een rubber bestelt.
Het ventiel: als de kogel blijft hangen
Het ventiel, ook wel blow-off of purgeventiel genoemd, is de kleine opening waarmee je oude rook uit de vaas blaast. Er zit een kogeltje in. Blaas je, dan gaat de kogel omhoog en kan de rook eruit. Trek je, dan valt hij terug en sluit hij het ventiel af.
Werkt dat niet meer, dan heb je een lek. Je merkt het aan uitblazen dat zwaar gaat, rook die in de vaas blijft hangen of lucht die je tijdens het trekken terug voelt stromen. Meestal plakt de kogel vast door aanslag en condens. Haal hem eruit, spoel het ventiel en de kogel af met warm water en laat alles drogen.
Een kogel kwijt of versleten
Is de kogel kwijt of niet meer rond, dan vervang je hem. De ventielkogel van 9 millimeter is van polyamide: licht, voedselveilig en ongevoelig voor vocht. Meet eerst je oude kogel, zodat je zeker weet dat 9 millimeter de goede maat is.
Water op tafel of in de slang
Als je waterpijp lekt en er staat water op tafel of in de slang, dan is het meestal een van deze drie dingen.
- Een plas onder de vaas: de vaas heeft een barst. Vazen gaan bijna altijd kapot tijdens het schoonmaken, niet tijdens het roken, en een haarscheurtje zie je vaak pas als je de vaas tegen het licht houdt.
- Water in de slang: de vaas is te vol, of de waterpijp heeft scheef gestaan. Giet een beetje water weg. Hoe hoog het water hoort te staan, lees je in waterpijp trekt zwaar.
- Water langs de kolom of uit het ventiel: ook dit wijst op een te volle vaas. Bij hard uitblazen komt het water dan mee omhoog.
Een barst in de vaas vinden
Maak de vaas leeg en droog en houd hem tegen een lamp of het raam. Draai hem langzaam rond en kijk vooral naar de bodem en de hals. Zie je een lijn die het licht anders breekt, dan is dat een barst. Een gebarsten vaas lijm je niet: de naad wordt zelden waterdicht en de barst kan verder scheuren. Een losse waterpijp vaas voor je model is de veilige oplossing.
Wanneer vervangen beter is dan repareren
Rubbers en kogeltjes kosten een paar euro. Is er één hard of gescheurd, dan zijn de andere vaak ook op. Vervang ze dan allemaal tegelijk, dan zit je weer een tijd goed.
Bij een gebarsten vaas koop je een losse vaas die op je model past, zoals de Amy Deluxe 066.02 vaas, de Dum Magnum 2.0 Mini vaas of de Khalil Mamoon glazen vaas. Is de rookkolom zelf verbogen of gescheurd, dan is een nieuwe waterpijp meestal goedkoper dan repareren.
Twijfel je welk rubber op jouw waterpijp past, neem het oude onderdeel dan mee als je langskomt in onze winkel in Almere of op De Bazaar in Beverwijk. Naast elkaar zie je het verschil in maat meteen.
